مرتضى مطهرى

376

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

بشر ، ضامن حفظ و بقاى آن است و لهذا اين همه جزر و مدها و اين همه كهنه و نوهايى كه در تاريخ پيدا شده ، اين كتاب خودش را حفظ كرده و جوانه‌هاى نو زده . شما مىبينيد در فلان گوشهء اروپا يا آفريقا باز فلان متفكر پيدا شد ، راجع به قرآن چنين گفت ، مسلمان شد ، چنين شد ، چنان شد . اين نشان مىدهد كه يك جاذبهء خاصى ميان قرآن و روح بشر وجود دارد . تدريجاً هم پى در پى صيد مىكند . اگر يك عده به علل خاصى رابطه‌شان با آن قطع مىشود ، باز يك عدهء ديگر از جاى ديگر كشيده مىشوند . - فرموديد : انسان جاه طلبى را براى خود جاه طلبى مىخواهد . اتفاقاً انسان جاه طلبى و مقام را براى مزايا و عوارضش مىخواهد . كجا هستند آنهايى كه مىگوييد زاهد بودند و اعتقادى نداشتند و ريا كردند و همهء عمر را به ناراحتى گذراندند ؟ خيلى كم مىبينيد كه كسى هيچ اعتقادى نداشته باشد ، بعد براى مقامى كه هيچ چيز ندارد فعاليت كند . اگر بداند كه از پستى كه به او مىدهند هيچ استفاده‌اى نمىتواند بكند ، مسلّم دنبالش نمىرود . اگر افرادى مثل گاندى را مىبينيد ، نمىتوانيد بگوييد كه معنويت و اعتقادى ندارند . شما پيدا كنيد كسى را كه هيچ اعتقادى نداشت و بعد دنبال مقام رفت و هيچ سوء استفاده هم نكرد . نهرو چگونه است ؟ من گاندى را نمىگويم ، نهرو را مىگويم . آقاى نهرو اگر دنبال كار ديگرى مىرفت بيشتر پول در مىآورد يا [ وقتى كه ] اين پست را داشت ؟ او مسلّم اين پست را مىخواست ، به خاطر همين پست هم مىخواست ، چون به خدا كه اعتقاد نداشت و براى آخرت كار نمىكرد . يكى از اين دو امر در كار است : يا واقعاً نهرو آدمى بود صلح خواه و انسان دوست و به خاطر يك عاطفهء انسانى فعاليت مىكرد ، كه خودش دليل ديگرى است بر رد نظريهء ماركسيستها . ( ما معتقديم وجدان انسانى و عواطف عالى انسانى گاهى منهاى جاه طلبى ، منهاى عامل جنسى ، منهاى اقتصاد فعاليت دارد . ) و يا خواهان جاه و مقام بود ؛ به عبارت ديگر براى نهرو يكى از اين دو توجيه را بايد كرد : يا عامل محرّك او فقط نيروى عاطفهء انسانىاش بود ، عصبيت بود ، واقعاً آدمى